Mô hình SWOT là gì? Cách phân tích SWOT hiệu quả

Mô hình SWOT là một mô hình đơn giản nhưng rất hữu dụng, có thể giúp bạn phát triển chiến lược kinh doanh của mình, dù là bạn đang bắt đầu xây dựng một startup hay một công ty nhiều năm hoạt động. Vậy mô hình SWOT là gì? Tại sao cần phân tích SWOT? Cách thực hiện một phân tích SWOT như thế nào? Hãy cùng chúng tôi theo dõi bài viết sau nhé. 

Mô hình SWOT là gì?

mô hình SWOT là gì?
Mô hình SWOT là gì?

SWOT là viết tắt của 4 từ: Strengths (Điểm mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Thách thức). Đây là một mô hình nổi tiếng giúp doanh nghiệp có thể phân tích và từ đó có thể xây dựng được chiến lược kinh doanh của mình một cách hiệu quả.

Thông qua việc phân tích SWOT, doanh nghiệp sẽ nhìn rõ mục tiêu của mình. Hơn nữa cũng như các yếu tố bên trong và ngoài tổ chức có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực tới mục tiêu mà doanh nghiệp đã đề ra. Từ đó có những chiến lược bán hàng phù hợp để tăng doanh thu.

Nguồn gốc của mô hình SWOT là gì? 

Bảng phân tích mô hình SWOT được phát triển vào những năm 1960 – 1967 bởi Albert Humphrey, là kết quả của một dự án nghiên cứu tại đại học Standford, Mỹ. Ban đầu mô hình SWOT có tên là SOFT – mang ý nghĩa lần lượt là sự hài lòng (Satisfactory) – Cơ hội ( Opportunity) – Lỗi ( Fault) – Nguy cơ ( Threat).

Tuy nhiên vào năm 1964, khi mô hình được giới thiệu ở Thụy Sĩ, Albert đã đổi F thành W và mô hình SWOT được ra đời từ đó. Đầu năm 2004, mô hình SWOT được hoàn thiện hơn và phát huy khả năng hữu dụng khi giúp doanh nghiệp đưa ra những phân tích cơ bản mà không cần tốn kém nhiều nguồn lực.

Phân tích ma trận SWOT là gì?

Phân tích ma trận SWOT là phần quan trọng quyết định chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đạt được thành công nhất định. Phân tích SWOT là phân tích 4 yếu tố S-W-O-T, giúp doanh nghiệp xác định đúng đắn hướng đi trong tương lai của doanh nghiệp.

mô hình SWOT là gì?
Phân tích mô hình SWOT

Việc này có thể áp dụng cho mọi hoạt động của doanh nghiệp hoặc riêng từng bộ phận, dự án đã và đang được triển khai. Việc phân tích cụ thể như sau:

Điểm mạnh: đặc điểm cụ thể của từng doanh nghiệp hoặc dự án có đem lại lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ khác.

Điểm yếu: có những yếu tố nào của doanh nghiệp và dự án bị yếu kém so với đối thủ.

Cơ hội: những nhân tố nào có thể khai thác được để giành lấy lợi thế.

Thách thức: những điều có thể gây tác động xấu tới sự phát triển của doanh nghiệp.

Mô hình SWOT mang lại lợi ích gì?

Mô hình SWOT giúp cho các nhà quản lý doanh nghiệp có thể nắm bắt chính xác và thực tế nhất về tình hình nguồn lực của công ty như: Nhân viên, tài chính, tài sản…

SWOT giúp nhà quản lý có thể chớp lấy cơ hội dựa vào điểm mạnh của doanh nghiệp. Không những vậy, mô hình SWOT còn giúp đánh giá về các nguy cơ, rủi ro đến từ các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp, những cơ hội ở hiện tại và tương lai để công ty có thể phát triển mạnh mẽ hơn. T

Tóm lại, phân tích mô hình SWOT giúp nhà quản lý có cơ sở vững chắc để tiến hành lập kế hoạch, chiến lược kinh doanh hiệu quả. Đồng thời nó cũng giúp giảm thiểu rủi ro ngoài ý muốn trong tương lai đến doanh nghiệp của mình.

Ưu nhược điểm khi khai thác ma trận SWOT là gì?

Ưu điểm

Tiết kiệm chi phí: SWOT là phương pháp phân tích hiệu quả và tiết kiệm chi phí dành cho bất cứ ai làm kinh doanh. Đây cũng là một trong những lợi thế lớn nhất của phân tích SWOT.

Kết quả quan trọng: Mục đích của việc phân tích mô hình SWOT là tìm ra điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội cũng như thách thức để từ đó rút ra kết quả chính xác và tối đa hóa các điểm mạnh, giảm thiểu các rủi ro để doanh nghiệp có thể tận dụng các cơ hội, vượt qua các mối rủi ro đã xác định.

Ý tưởng mới: Một lợi ích khác của mô hình SWOT là có thể giúp tạo ra các ý tưởng mới cho doanh nghiệp. Nó không chỉ nâng cao nhận thức về những lợi thế hay bất lợi tiềm ẩn mà còn có thể giúp chúng ta phản ứng hiệu quả hơn trong tương lai, kế hoạch để chuẩn bị khi gặp những rủi ro.

mô hình SWOT là gì?
Ưu nhược điểm của SWOT

Nhược điểm

Kết quả phân tích chưa chuyên sâu: Việc phân tích mô hình SWOT khá đơn giản, hầu hết các mô hình đều không đưa ra phản biện. Nếu chỉ tập trung vào việc chuẩn bị dự án dựa trên SWOT thì nó sẽ không đủ để hoàn thiện đánh giá và định hướng các mục tiêu.

Nghiên cứu bổ sung cần thiết: Để phân tích mô hình SWOT thành công thì 4 yếu tố trên là chưa đủ. Một bản phân tích SWOT kỹ lưỡng nên xem xét cơ hội hoặc quy mô của các rủi ro để xem nó có liên quan đến những điểm mạnh và điểm yếu của công ty hay không.

Kỹ thuật SWOT có thể đơn giản và dễ kiểm soát song cần phải tập trung nhiều nghiên cứu và phân tích để có được một bức tranh toàn cảnh

Phân tích chủ quan: Để phân tích ảnh hưởng đến hiệu suất của công ty, các quyết định kinh doanh phải dựa trên nhiều dữ liệu đáng tin cậy, có liên quan và có thể so sánh được.

Tuy nhiên, việc phân tích SWOT chưa đủ để kết luận một điều gì đó, nó là một quá trình chủ quan phản ánh sự thiên vị của những cá nhân tiến hành phân tích. Ngoài ra, dữ liệu đầu vào cho phân tích SWOT cũng có thể trở nên lỗi thời khá nhanh.

Mô hình Swot được áp dụng khi nào?

Mô hình Swot hay ma trận SWOT chính là kỹ thuật chiến lược thường được sử dụng để giúp các cá nhân và tổ chức xác định được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong chiến lược xây dựng nội dung hay kế hoạch cho dự án kinh doanh.
Mô hình SWOT sẽ giúp cho doanh nghiệp có được cái nhìn tổng quan nhất về tổ chức, doanh nghiệp, cụ thể trong từng dự án. Vì thế, mô hình này được áp dụng trong rất nhiều công đoạn như:

  • Lập kế hoạch, chiến lược kinh doanh.
  • Brainstorm ý tưởng mới.
  • Phát triển được các thế mạnh của doanh nghiệp.
  • Hỗ trợ áp dụng và đưa ra những quyết định phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp.
  • Hỗ trợ doanh nghiệp tái cơ cấu lại mô hình hoạt động, đội ngũ nhân viên, nguồn lực tài chính…
  • Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của các đối thủ.
  • Lập kế hoạch phát triển sản phẩm mới của doanh nghiệp.
  • Thực hiện chiến lược mở rộng thị trường…
mô hình SWOT là gì?
Các trường hợp nên áp dụng SWOT

Cách phân tích mô hình SWOT hiệu quả

Để có thể biết được từng yếu tố trong SWOT có tác động như thế nào đối với doanh nghiệp, ta chỉ có cách phân tích từng yếu tố một. Việc phân tích SWOT của được thực hiện như sau:

Thiết lập mô hình SWOT

Phân tích mô hình SWOT sẽ đơn giản hơn nếu bạn đưa chúng về dạng ma trận theo từng yếu tố. Như vậy, chỉ cần đọc lướt qua, ta cũng sẽ thấy luôn những tác động mà doanh nghiệp sẽ gặp trong toàn bộ quá trình phát triển.

Sau khi đã có được mô hình trận hoàn hảo, bạn cần xây dựng một chiến lược kinh doanh từ những yếu tố đó. Nhưng lưu ý rằng, nó luôn phải đảm bảo được 4 yếu tố:

  • Khai thác và phát triển điểm mạnh
  • Hạn chế và khắc phục điểm yếu
  • Nắm bắt những cơ hội
  • Giảm thiểu rủi ro.

Nếu có thể bạn nên kết hợp phân tích cả điểm mạnh điểm yếu, để từ đó biến nhược điểm thành thế mạnh để phát triển.

Nhận biết điểm mạnh

mô hình SWOT là gì?
Strengths (Điểm mạnh)

Đầu tiên, doanh nghiệp có thể xác định điểm mạnh của mình. Một số điểm mạnh của doanh nghiệp có thể được kể đến như: sản phẩm tốt, môi trường làm việc tốt, ý tưởng bán hàng độc đáo hay nguồn nhân lực tuyệt vời và bộ máy lãnh đạo xuất sắc,…

Để có thể nhận biết được điểm mạnh của mình, doanh nghiệp có thể đặt ra những câu hỏi sau:

  • Đối tượng khách hàng mục tiêu của doanh nghiệp là những ai?
  • Vì sao khách hàng lại thích sản phẩm của doanh nghiệp bạn?
  • Điều gì làm nên sự khác biệt giữa doanh nghiệp và đối thủ?
  • Điểm thu hút nhất về thương hiệu doanh nghiệp là gì?
  • Lợi thế kinh doanh đặc biệt của doanh nghiệp là gì?

Những câu trả lời sẽ đem lại cái nhìn tổng thể giúp doanh nghiệp xác định điểm mạnh cốt lõi của mình.

Điểm yếu của doanh nghiệp

Strengths (Điểm mạnh),
Weaknesses (Điểm yếu)

Nếu doanh nghiệp quá tự tin vào điểm mạnh của mình cũng sẽ trở thành điểm yếu, làm cho doanh nghiệp không thể nhìn ra được những thiếu sót cần thay đổi. Liệu bạn có thể nhận ra điều gì khiến cho kế hoạch kinh doanh tháng của công ty bạn không hiệu quả không? Để làm rõ được vấn đề này, các bạn cần phải trả lời được những danh sách câu hỏi dưới đây:

  • Khách hàng của bạn không hài lòng điểm gì? Sản phẩm, nhân viên hay yếu tố khác?
  • Khách hàng hay thường gặp những vấn đề gì hay khiếu nại nào thường được đề cập trong các trang review đánh giá về sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp?
  • Tại sao khách hàng của bạn lại hủy đơn nhiều hoặc thực hiện không thành công giao dịch?
  • Những tài nguyên nào mà đối thủ của bạn đang sở hữu mà doanh nghiệp bạn không có?

Sau khi trả lời được những câu hỏi này, các bạn sẽ có được cái nhìn rõ nhất về điểm yếu doanh nghiệp của mình. Từ việc nhận thức ra những điểm yếu này sẽ giúp các bạn cải thiện nhanh chóng những vấn đề còn tồn tại của doanh nghiệp.

Liệt kê những cơ hội

SWOT
Opportunities (Cơ hội)

Doanh nghiệp cần liệt kê những cơ hội mà mình có thể tận dụng. Những cơ hội này sẽ thuộc yếu tố bên ngoài và doanh nghiệp khó có thể kiểm soát được. Tuy nhiên, việc nghiên cứu thị trường sẽ giúp việc liệt kê cơ hội trở nên dễ dàng hơn.

Công nghệ mới, nhu cầu khách hàng gia tăng đối với sản phẩm mà doanh nghiệp cung cấp. Hợp tác với những đối tác lớn, luật pháp thay đổi có lợi cho việc kinh doanh… Đó chính là các cơ hội có thể có của doanh nghiệp.

Một số những câu hỏi mà doanh nghiệp cần trả lời:

  • Làm thế nào để có thể cải thiện quy trình bán hàng và hỗ trợ, chăm sóc khách hàng hiệu quả?
  • Nhu cầu của khách hàng đối với sản phẩm như thế nào?
  • Sự hợp tác nào sẽ có lợi cho doanh nghiệp bạn?
  • Những luật lệ hay quy định pháp luật có hỗ trợ cho việc kinh doanh không?
  • Những kênh quảng cáo nào tiềm năng nhưng doanh nghiệp vẫn chưa khai thác?

Thách thức của doanh nghiệp.

(Thách thức)
Threats (Thách thức)

Đây là yếu tố cuối cùng trong mô hình SWOT. Yếu tố này đề cập đến các mối đe dọa có thể ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp bạn. Yếu tố này khác với điểm yếu bởi chúng là các yếu tố bên ngoài và nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp. Đó có thể là các vấn đề như nguồn cung ứng hạn hẹp, nhu cầu thị trường thay đổi hay thiếu hụt nhân sự có chuyên môn… 

Quan trọng là bạn cần phải lường trước được những thách thức và tìm cách vượt qua chúng trước khi các mối đe dọa đó ngăn chặn sự phát triển của doanh nghiệp. Dưới đây là các câu hỏi bạn cần cân nhắc trả lời khi phân tích các thách thức bên ngoài:

  • Những thay đổi nào trong ngành gây lo ngại đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp?
  • Xu hướng thị trường đang thay đổi như thế nào?
  • Đối thủ cạnh tranh vượt trội hơn chúng ta ở điểm nào?
  • Chúng ta có bắt kịp xu hướng công nghệ mới?
  • Những luật pháp mới thay đổi là gì? Luật pháp đó có đem lại rủi ro trong việc kinh doanh của bạn không?
  • Nhu cầu của khách hàng có thay đổi không? Thay đổi đó có thể đem lại rủi ro cho doanh nghiệp hay không?

Áp dụng các ma trận SWOT

Bạn có thể sử dụng mô hình SWOT để áp dụng thực hiện các chiến lược như:

Chiến lược tận dụng điểm yếu nhằm khai thác cơ hội (W-O).

Doanh nghiệp cần ưu tiên hàng đầu chiến lược tận dụng điểm mạnh đang có nhằm khai thác các cơ hội (chiến lược S-O). 

Chiến lược xác định điểm yếu và lập “rào chắn” để đề phòng thách thức từ bên ngoài (W-T).

Chiến lược tận dụng những điểm mạnh của doanh nghiệp để ngăn ngừa, đối phó thách thức, rủi ro, thách thức (chiến lược S-T).

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn về mô hình SWOT là gì (hay SWOT Analysis là gì) và cách thực hiện mô hình SWOT hiệu quả. Cám ơn bạn đã theo dõi bài viết này.

Chúc bạn thành công!

Bài biết liên quan:

Insight trong Marketing là gì? Phương pháp tìm kiếm insight khách hàng

Nhân khẩu học trong Marketing là gì? Ứng dụng liên quan

4P Marketing là gì? Cách áp dụng 4p trong marketing hiệu quả